Oedeemtherapie

Het lymfestelsel zorgt voor een goede vochtbalans in uw lichaam. Wanneer het lymfestelsel niet goed werkt stapelt het vocht in uw lichaam zich op. Deze vochtophoping noemen we oedeem. Er zijn verschillende vormen van oedeem: veneusoedeem, postoperatief oedeem, lymfeoedeem en lipoedeem.

Veneusoedeem

Veneusoedeem wordt ook wel chronische veneuze insufficiëntie (CVI) genoemd. CVI is een combinatie van slecht werkende bloedvaten (het veneuze systeem) en vochtophoping (oedeem). Het kan op elke leeftijd voorkomen, maar ouderen, zwangere vrouwen en invaliden lopen een groter risico. Vocht hoopt zich op in de benen, met name rond de enkels die in de loop van de dag dik en opgezwollen raken.

Postoperatief oedeem

Tijdens een operatie kan schade aan het lymfestelsel ontstaan. Door deze schade wordt het vocht niet voldoende afgevoerd en hoopt het vocht op.

Lymfeoedeem

Het lymfesysteem zorgt voor de vochtbalans in uw lichaam. Wanneer er hier een defect ontstaat zal het lymfestelsel niet al het vocht meer kunnen afvoeren, hierdoor ontstaat oedeem. We onderscheiden primair en secundair lymfeoedeem:

  • Primair lymfeoedeem: er is sinds de geboorte een defect in het lymfestelsel.
  • Secundair lymfeoedeem: er is op een later moment een defect ontstaan aan het lymfestelsel. Denk bijvoorbeeld aan schade door bestralingen of het operatief verwijderen van een lymfeknoop.

Lipoedeem

Lipoedeem is een niet vaak voorkomende chronische aandoening die voornamelijk bij vrouwen voorkomt. Bij lipoedeem trekken vetcellen vocht aan, waardoor ze groeien. Het wordt meestal pas zichtbaar aan het eind van de puberteit. De vergrootte vetcellen zijn in grote hoeveelheden ongelijkmatig verdeeld onder de huid van de heupen, dijen, knieën en onderbenen. Minder vaak komt voor dat (ook) de armen zijn aangedaan.

Klachten

Doordat er overtollig vocht zit op plekken waar het niet hoort kan een lichaamsdeel in omvang toenemen. Dit resulteert in een gevoel van spanning en stuwing van de huid en kan een zwaar of tintelend gevoel veroorzaken.

Behandeling

Bij veneus-en lipoedeem bestaat behandeling uit compressietherapie. Door tegendruk te geven met zwachtels of een elastische kous kan het vocht niet terugvloeien naar het behandelde gebied. Een kous kun je laten aanmeten nadat het overtollige vocht zoveel mogelijk is afgedreven d.m.v. zwachtels.

Bij lymfeoedeem en postoperatief oedeem zijn verschillende behandelmethodes mogelijk:

  • Manuele lymfedrainage: een massagetechniek om lymfevocht af te voeren. 
  • Lymfetaping: een tapetechniek om de afvoer van vocht te bevorderen.
  • Ademtherapie: om vocht beter af te voeren.
  • Oefentherapie: om de beweeglijkheid te bevorderen.
  • Voorlichting en advies: ter bevordering van zelfmanagement.